สุนัขแสนรู้กับคนแสนรัก

ในหลาย ๆ กรณี สุนัขที่ป่วยจะอาการดีขึ้นได้อย่างรวดเร็วขึ้น เมื่อได้รับการดูแลเอาใจใส่จากผู้คนที่สุนัขคุ้นเคยในบ้านของตนเอง คุณควรจัดหาที่ที่สบาย แห้งและอบอุ่นให้แก่สุนัข และควรเป็นที่ที่สุนัขลุกไปขับถ่ายได้สะดวก สุนัขไม่มีวันเข้าใจหรอกว่า ทำไมคุณถึงกำลังทำสิ่งที่ดูเหมือนจะไม่เป็นที่พอใจแก่สุนัข ทว่าคุณก็ต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของสัตวแพทย์อย่างเคร่งครัด การพยาบาลสุนัขให้กลับคืนสู่สุขภาพปกติควรทำอย่างเอื้ออาทรให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

สุนัขที่ป่วยหรือได้รับบาดเจ็บอาจจำเป็นต้องได้รับยาที่สัตวแพทย์สั่งจ่ายให้การป้อนยาสุนัขต้องทำอย่างนุ่มนวล ทั้งนี้การหย่อนยาลงในชามอาหารของสุนัขไม่ได้รับประกันว่าสุนัขจะกินยานั้นเข้าไปด้วย จงอย่าเรียกสุนัขให้มาหาคุณเพื่อเพียงป้อนยา มิฉะนั้นสุนัขอาจจะกลัวทุกครั้งที่ได้ยินชื่อตัวเอง วิธีที่ถูกคือ คุณควรเข้าไปหาสุนัขเอง

โชคไม่ดีที่ยาสำหรับสุนัขซึ่งมีรสชาติอร่อยถูกปากสามารถเคี้ยวได้อย่างสบายใจมีอยู่ไม่กี่ชนิด ยิ่งไปกว่านั้น ยาเม็ดส่วนใหญ่มีรสไม่พึงปรารถนาด้วยซ้ำไป และสุนัขฉลาดพอที่จะซ่อนยาไว้ในปาก เพื่อนำไปบ้วนทิ้งภายหลังเมื่อเจ้าของไม่สังเกต

1. สั่งให้สุนัขนั่ง ใช้มือข้างหนึ่งเปิดปากสุนัขอย่างนุ่มนวล โดยจับปากสุนัขจากด้านบน

2.ใช้มืออีกข้างหนึ่งหย่อนเม็ดยาลงไปในคอให้ลึกที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ โดยให้วางอยู่เหนือโคนลิ้นส่วนที่โป่งขึ้นมา

3.ใช้มือจับปากสุนัขให้ปิด และจับหัวให้เงยขึ้นช้า ๆ แล้วลูบคอลงมาด้วยมืออีกข้างหนึ่ง

4.เมื่อสุนัขกลืนยาและเลียริมฝีปาก นี่หมายความว่าการป้อนยาเสร็จเรียบร้อย และจงชมสุนัขทุกครั้งที่กินยาสำเร็จ

การป้อนยาน้ำ

วิธีการป้อนยาน้ำที่ถูกต้องและได้ผลดี คือ การใช้หลอดฉีดยาเป็นอุปกรณ์ช่วยป้อน ถ้าสุนัขไม่ยอมกลืนยาเม็ด คุณอาจนำยาเม็ดไปบดและผสมกับน้ำหวาน และฉีดยาน้ำเข้าไปตรงข้างปาก ทั้งนี้ยาน้ำแก้ไอก็สามารถป้อนด้วยหลอดฉีดยาได้เช่นกัน

ถ้าสัตวแพทย์จ่ายยาหยอดหูมาให้เพื่อรักษาปัญหาที่หู คุณควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด

1.จับหัวสุนัขให้อยู่นิ่ง ๆ และเปิดหูสุนัขขึ้น แล้วสอดปลายขวดยาหยอดหูไปในทิศทางปลายจมูกสุนัข	2.อย่าให้สุนัขสะบัดศีรษะ แล้วนำขวดยาออกมาจากหู และพับหูกลับลงมาในตำแหน่งปกติ	3.ใช้มือนวดคลึงหูสุนัขอย่างนุ่มนวล วิธีนี้จะช่วยให้ตัวยากระจายไปทั่วหู

ยารักษาปัญหาด้านดวงตาที่สัตวแพทย์ให้มานั้น มักอยู่ในรูปของยาหยอดตาที่ต้องนำมาหยอดที่บ้าน ซึ่งควรปฏิบัติตามคำแนะนำของสัตวแพทย์อย่างเคร่งครัด

1.ทำความสะอาดบริเวณรอบ ๆ ดวงตา โดยใช้สำลีชุบน้ำเช็ดคราบขี้ตาและสิ่งสกปรกออกไปให้หมด	2.ควบคุมสุนัขให้อยู่นิ่ง ๆ อย่างนุ่มนวลให้สุนัขลืมตากว้าง แล้วนำขวดยามาหยอดตาจากด้านบนและด้านหลังเพื่อไม่ให้สุนัขหวาดกลัว	3.บีบขวดยาให้ได้จำนวนหยดยาลงสู่ดวงตาตามที่ต้องการและให้ตาชุ่มไปด้วยยา

อุณหภูมิร่างกายของสุนัข อัตราการเต้นของหัวใจ และอัตราการหายใจ คือเครื่องบ่งชี้ที่สำคัญถึงสภาวะสุขภาพในปัจจุบัน อย่างไรก็ตามยังมีดัชนีอยู่อีกสามอย่างที่สำคัญเท่าเทียมกันแต่มักถูกมองข้าม ได้แก่ สีเหงือก ระยะเวลาการคืนตัวของเส้นโลหิตฝอย (ระยะเวลาที่เลือดไหลเวียนกลับไปสู่เหงือกหลังจากสุนัขถูกกดที่เหงือก) และความยืดหยุ่นของผิวหนังตรงบริเวณคอสุนัข แต่ละดัชนีเหล่านี้สามารถให้ข้อมูลที่สำคัญเกี่ยวกับสุขภาพของสุนัข เช่น สุนัขที่อาเจียน แต่มีสีเหงือกและมีระยะเวลาการคืนตัวของเส้นเลือดฝอยเป็นปกติ ก็ถือว่าไม่ได้มีอาการขั้นรุนแรง ในทางตรงข้าม สุนัขที่อาเจียนและมีสีเหงือกแดง น้ำเงิน ซีด หรือขาว แสดงว่ากำลังป่วยในขั้นรุนแรง ซึ่งอาจจะเสียชีวิตได้ ฉะนั้นการเฝ้าสังเกตสัญญาณเหล่านี้เป็นประจำ คุณจะสามารถทราบได้ทันทีว่า บางสิ่งบางอย่างกำลังเกิดขึ้นกับสุนัขของคุณ

ความยืดหยุ่นของผิวหนังบริเวณส่วนบนของคอสุนัข นับเป็นเครื่องบ่งชี้ถึงภาวะการขาดน้ำ สำหรับสุนัขที่สุขภาพดีเมื่อคุณดึงหนังบริเวณส่วนคอและปล่อยให้มันคืนตัว (กระบวนการนี้เรียกว่า "การทำกระโจม") ผิวหนังคืนตัวกลับไปอยู่สภาพปกติอย่างรวดเร็วในการทดสอบภาวะการขาดน้ำในสัตว์ที่อ้วนผิดปกติหรือสูงอายุ ต้องตรวจสอบที่เหงือก ทั้งนี้สุนัขที่ขาดน้ำจะมีเหงือกแห้งและเหนียว

การตรวจสีของเหงือกและริมฝีปาก

สีเหงือกของสุนัขบ่งชี้ถึงปริมาณออกซิเจนในกระแสเลือด สามารถตรวจสอบได้โดยเผยริมฝีปากขึ้นมาและสังเกตสีของเหงือกหรือริมฝีปากโดยไม่ต้องพิจารณาเหงือกบริเวณที่เป็นสีดำ

การตรวจระยะเวลาคืนตัวของเส้นโลหิตฝอย

เหงือกสุนัขซีดอยู่นานแค่ไหนหลังถูกกด? และหมายความว่าอย่างไร?

ถ้าคุณต้องไปพบสัตวแพทย์พร้อมกับสุนัขที่ป่วยหรือได้รับบาดเจ็บ ควรระวังเรื่องการกระทบกระเทือนระหว่างการเดินทาง และการเดินทางจะต้องไม่ยิ่งทำให้เลวร้ายไปอีก ควรปกป้องบาดแผล (ถ้ามี) ด้วยอุปกรณ์ชั่วคราว และคุณต้องยิ่งระวังมากเป็นพิเศษ ถ้าคุณคิดว่าสุนัขมีการบาดเจ็บภายใน เพราะการบาดเจ็บภายในอันตรายยิ่งกว่าการบาดเจ็บที่คุณเห็นได้จากภายนอก

เมื่อเกิดเหตุการณ์ฉุกเฉิน พยายามโทรหาสัตวแพทย์เพื่ออธิบายว่าเกิดอะไรขึ้น และบอกให้สัตวแพทย์รู้ว่าคุณกำลังเดินทางเพื่อไปรับการรักษา การทำเช่นนี้จะช่วยให้ทีมงานสัตวแพทย์มีเวลาเตรียมทุกอย่างให้พร้อม คุณควรพยายามสงบสติให้นิ่งที่สุดระหว่างการเดินทาง เพราะการตื่นตระหนกอาจเป็นอันตรายต่อการขับขี่ ซึ่งเป็นการเสี่ยงต่อทั้งคุณและสุนัข

ควรเฝ้าสังเกตอย่างใกล้ชิดว่าสุนัขอยู่ในภาวะช็อคหรือไม่ โดยเฉพาะถ้าสุนัขมีบาดแผลปิดที่เป็นผลมาจากการถูกกระทบกระแทก ทั้งนี้อาการช็อคมีอันตรายถึงชีวิต ดังนั้นการเยียวยาอาการช็อค รวมทั้งสาเหตุของการช็อค จึงมีความสำคัญเหนือสิ่งอื่นใด

บาดแผลปิดเห็นได้ยากกว่าบาดแผลเปิด เนื่องจากผิวหนังไม่ได้รับการเสียหาย อย่างไรก็ตาม สุนัขอาจได้รับบาดเจ็บภายในขั้นรุนแรง และต้องได้รับการช่วยเหลือเร่งด่วนจากสัตวแพทย์

ถ้าคุณพบเห็นการเปลี่ยนแปลงใดๆตามอาการข้างต้น เป็นไปได้ว่าสุนัขอาจมีบาดแผลปิด คุณจึงควรโทรปรึกษาสัตวแพทย์ทันที

การดูแลบาดแผลปิด

1.ถ้าสุนัขมีบาดแผลปิดให้ประคบบาดแผลด้วยความเร็วให้เร็วที่สุด โดยให้นำผ้าขนหนูผืนเล็กๆมาวางเหนือบาดแผลด้วย (เพื่อป้องกันไม่ให้ผ้าประคบแผลแข็งตัวติดผิวหนัง) จากนั้นนำน้ำแข็งมาวางทับไว้ 15 นาที

2.สุนัขอาจกระดูกหัก และต้องได้รับการรักษาจากสัตวแพทย์โดยด่วนคุณจึงควรติดต่อสัตวแพทย์ทันที

การนำผ้าเย็นประคบบาดแผลมาวางบนบริเวณที่ได้รับบาดเจ็บ จะช่วยลดอาการปวดและการบวม (ดูขั้นที่ 1) อย่างไรก็ตามถ้าสุนัขปวดบาดแผลมาก ให้เลิกประคบแผล

อาการของบาดแผลเปิด

บาดแผลเปิดต้องได้รับการทำความสะอาดให้ทั่วเพื่อป้องกันการติดเชื้อ คุณต้องตรวจสอบบาดแผลเปิดให้ดีเพราะถ้ามีเลือดออกเล็กน้อยหรือไม่มีเลือดออกเลย บาดแผลอาจจะเห็นไม่ชัด

ถ้าพบอาการข้างต้น คุณควรหาบาดแผลเปิด หากพบบาดแผลจงทำความสะอาด (ดูแผนผังด้านขวา) และโทรปรึกษาสัตวแพทย์

1.ถ้าสุนัขมีบาดแผลเปิดและไม่ใหญ่มาก ให้ดึงสิ่งสกปรกต่างๆกรวดเสี้ยน และวัตถุแปลกปลอมใดๆโดยใช้นิ้วหรือปากคีบ

2.ล้างบาดแผลด้วยน้ำเกลืออ่อนๆ น้ำสะอาดหรือ ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ 3 เปอร์เซ็นต์

3.ถ้าขนสุนัขเข้าไปอยู่ในบาดแผล ตัดขนรอบๆปากแผลให้เกลี้ยง แต่ก่อนจะตัดขน ให้หล่อเลี้ยงกรรไกรด้วยสารหล่อลื่นที่ละลายน้ำได้ วิธีนี้จะช่วยให้ขนมาติดที่กรรไกร โดยไม่ไปติดบาดแผล

• อย่าดึงวัตถุชิ้นใหญ่ ๆ ออกจากบาดแผลเปิด (เช่น ธนูหรือชิ้นไม้) เพราะจะทำให้เลือดออกจนห้ามไม่อยู่ ควรพาไปพบสัตวแพทย์โดยเร็วที่สุด
• อย่าใช้วาสลีนโปะแผล เพราะจะล้างออกยากภายหลัง
• อย่าถูบาดแผล เพราะการถูอาจทำให้เลือดออกหรือแผลฉีกขาดมากขึ้น
• อย่าประเมินบาดแผลเล็กต่ำเกินไป เพราะอาจมีการบาดเจ็บภายในขั้นรุนแรง